Kerst in Tsjechië

Kerst in Tsjechië

De lampjes in de kerstboom branden, de hele familie zit aan tafel en er komen heerlijke geuren uit de keuken; het is kerst in Tsjechië. ‘Štědrý večer‘, zoals kerstavond in Tsjechië wordt genoemd, is de belangrijkste feestdag van het land en gaat gepaard met vele tradities. Een aantal daarvan is wel heel bijzonder. Lees alles over kerst in Tsjechië! 

Tsjechische kerstkoekjes

Kerst in Tsjechië betekent koekjes, heel veel koekjes. De zeven verschillende kerstkoekjes, oftewel vánoční cukroví, vormen een echte traditie in Tsjechië, waar bijna iedere familie aan meedoet. Je moet er wel vroeg mee beginnen, want zeven soorten koekjes bakken is een hele klus. En de recepten zijn niet allemaal gemakkelijk! Een goede vrouw hoort verschillende koekjes te maken, zoals het koekje met jam er tussen, het kokosballetje en het bijennest. Maar veel families ozijn ook tevreden met wat minder verschillende soorten. Of, en dat is natuurlijk het leukst, er wordt afgesproken dat iedereen er een aantal meeneemt. De koekjes mogen pas op kerstavond worden gegeten en dan moet je ze natuurlijk ook allemaal proeven.

Vis in de badkuip

Tsjechen hebben nooit moeite om een kerstmaaltijd te bedenken, want ieder jaar staat er karper met aardappelsalade op het menu. Een paar dagen voor kerst vind je in elke Tsjechische plaats een ton met Třeboňsko karpers, die speciaal voor de kerstmaaltijd worden verkocht. Veel mensen kopen de vissen al een paar dagen voor Kerstmis. Ze nemen ze dan levend mee naar huis en laten ze in hun badkuip rondzwemmen. Dat vinden de kinderen natuurlijk hartstikke leuk, maar het heeft ook een doel: het bad zorgt er namelijk voor dat de vis wat minder zanderig van smaak wordt. Op 24 december, oftewel Kerstavond, wordt de vis volgens traditioneel recept bereid voor de kerstmaaltijd. In Tsjechië is 24 december een vastendag, en volgens het Christelijke geloof mag er op een vastendag alleen vis worden gegeten. Al sinds de 19e eeuw is het eten van karper met aardappelsalade een onmisbaar symbool van de Tjechische kerst. Omdat niet íedereen de vis met graatjes lekker vindt, staat er vaak ook een alternatief op het kerstmenu: schnitzel!

Bijgeloof tijdens kerst in Tsjechie

De Tsjechen zijn over het algemeen geen religieuze mensen, maar bijgelovig zijn ze wel. Tijdens het kerstdiner is het bijvoorbeeld uit den boze om van tafel te gaan. Sterker nog: dat brengt ongeluk. Ook mag er overdag niets gegeten worden, tot het kerstdiner aanbreekt. Dat is soms nog een hele uitdaging. Zeker als er overal lekkernijen te vinden zijn. Stiekem houdt bijna niemand zich aan die traditie. Maar wie het wel volhoudt, zo wordt er gezegd, staat een gouden varken te wachten.

Appels snijden en schoenen gooien

Nog een traditie tijdens Kerst in Tsjechië: het doormidden snijden van een appel. Als de zaden in de appel aan beiden kanten een vijfpuntige ster laten zien, dan blijf je gezond. Ook de schubben van de karper zouden geluk moeten brengen. Een beetje vreemd, maar tijdens de kerst krijgt ieder familielid een stukje gedroogde vissenhuid. Als je dat bewaart in je portemonnee, dan zou dat zorgen voor financiële voorspoed in het nieuwe jaar.

Zijn er nog meer bijzondere Tsjechische kersttradities? Jazeker. Het gooien van schoenen! Dit geldt vooral voor jongedames. Als de neus van de schoen naar de deur wijst, zal het meisje binnen een jaar trouwen. Wanneer de schoen in de tegenovergestelde richting wijst, zal het meisje single blijven voor minstens een jaar. 

Tot slot is het een kerstgewoonte om een kaarsje aan te steken in een halve walnotendop en deze in het water te plaatsen. Blijft het ‘walnotenbootje’ drijven, dan staat er een goed jaar te wachten. Als het bootje zinkt, belooft dat minder goeds voor het nieuwe jaar.

Cadeaus van de Tsjechische Kerstman

Cadeautjes! Voor de meeste kids zijn cadeautjes het belangrijkste – of in ieder geval het leukste – van kerst. In Tsjechië worden de cadeaus na het avondeten uitgepakt, zodra het hoofd van de familie de bel laat rinkelen. In Tsjechië zijn de cadeautjes niet door de Kerstman gebracht maar door Je¸íšek. Het leuke aan Je¸íšek‘ is dat iedereen er een eigen beeld van heeft gecreeerd. Volgens de een is het een oude man, de ander gelooft in een lichtje of engeltje.

Als alle cadeaus zijn uitgepakt, gaat de hele familie naar de nachtmis. Tsjechië is een van de minst religieuze landen ter wereld, maar met kerst gaan wel veel mensen naar een kerstconcert of -mis. Tijdens de nachtmis mag de ‘Rybovka’ niet ontbreken. Deze religieuze muzikale compositie, genaamd ‘Česká mše vánoční’ oftewel ‘Boheemse Herdersmis’ is geschreven door de Tsjech Jakub Jan Ryba, en vertelt het verhaal van de geboorte van Jezus van Nazareth en de komst van de herders in Bethlehem.

De dagen na kerst in Tsjechië

Op kerstavond is de hele familie bij elkaar, maar op eerste kerstdag gaan de Tsjechen op pad. Bijvoorbeeld naar hun tweede huisje op het platteland. Alle kerststress laten ze achter zich en het overgebleven eten van kerstavond gaat mee. Want er zijn ongetwijfeld nog koekjes en andere lekkernijen over. Sommige families houden op 25 december een uitgebreide lunch en als het weer heel slecht is nestelen ze zich lekker op de bank voor de tv. Want met de kerstdagen worden alle populaire kerst- en sprookjesfilms uitgezonden, zoals Popelka oftewel Cinderella. 

Benieuwd naar leuke Tsjechische kerstcadeaus? Lees meer op de website van Czech Tourism.

Deel sterren uit!

Ik geef Kerst in Tsjechië:

Score: 5 sterren uit 5 beoordelingen

Lees meer ▾
Vergelijk aanbieders
Czech Republic
Czech Republic

Winter in Tsjechië | De officiële site van Czech Republic

Landal Ski Life
Landal Ski Life

Wintersport aan het Lipnomeer | Kinderskiland & Kids Club

Tsjecho Reizen
Tsjecho Reizen

Wintersportvakanties op de mooiste plekjes van Tsjechië

Artikelen & tips van de redactie
Kerstmarkt Valkenburg

Kerstmarkt Valkenburg

Op zoek naar een betoverend dagje uit met kids in de kerstvakantie? Bezoek de Kerstmarkt in Maastricht of de Kerstmarkt Valkenburg voor het ultieme kerstgevoel in eigen land. En kun je geen genoeg krijgen van de mooiste kerststeden van Nederland? Boek dan een overnachting op een van de kindvriendelijke vakantieparken in de buurt van Kerstmarkt Valkenburg.  

Kerstshoppen Londen

Kerstshoppen Londen

De tijd van de kerstcadeautjes, kerstmarkten en verlichte straten is weer aangebroken. En wat is er nu leuker dan de kerstsfeer vast te proeven in een buitenlandse stad? Londen is dé stad om te gaan kerstshoppen met kinderen!

Kerstvakantie aanbiedingen

Kerstvakantie aanbiedingen

Ho! Ho! Ho! Zin om er met de kerstdagen lekker op uit te trekken met je gezin? Of juist in het weekend tussen kerst en oud en nieuw een weekendje weg te gaan? Met deze knallende kerstaanbiedingen komen jullie de kerstdagen wel door op een zalig vakantiepark in Nederland of over de grens! Vier kerst op een vakantiepark, maak een heerlijke strandwandeling vanaf je huisje, loop mee met de magische midwinterlichtjesoptocht, slide van vette binnen glijbanen, bind de ski’s onder en duik letterlijk het nieuwe jaar in! Het kan allemaal met deze top aanbiedingen voor de leukste kerst en weekendje weg aanbiedingen tijdens de kerstvakantie. Alvast fijne dagen!